Foto Galeri
Site ��i Arama
�ok Okunanlar
Link Bankas�
Yorumlar
Piyasalar
DOLAR
5,6853
EURO
6,3777
IMKB
0.00
Hava Durumu
Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Adnan YILDIZ
1924 YILINDA BAKAN DREN RVET (YOLSUZLUK)
22 Aralk 2013 Pazar 20:40

Bugnlerde de gndemimizi megul eden rvet iddialar, tarihin birok dneminde hkmetlerin ve devletlerin en byk belas olmutur.

1924 ylnda olduu gibi.

Trkiye Cumhuriyeti daha kurulal bir yl bile olmamt. Her trl zorluu aarak Milli Mcadeleyi baarya ulatrm olan kadronun lideri Mustafa Kemal Atatrk Cumhurbakan ve dier lideri smet nn ise hkmetin bandayd.

nlerinde yapacak ok ileri vard. nk yllarn cepheden cepheye giderek geirmi ve en deerli varlklar evlatlarn buralarda kaybetmi olan yoksul Trk Milletinin artk yznn glme zamanyd. Nitekim bu bilinle ortaya konulan yasalar her gn meclis gndemine getiriliyor, aama aama millet yeniden ayaa kaldrlmaya allyordu.

Ama kolay olmuyordu.

te tedavisi zor bir illet olan rvet (yolsuzluk) bunca ilerin arasnda gelip gndeme oturmutu.

Bata Celal Nuri’nin “leri” gazetesi olmak zere basn sayfalarnda araf-araf bu iddialar yaynlyorlard.

ddialar yenilir –yutulur trden de deildi.

nk Milli Mcadelenin zor gnlerinde bir yolunu bulup birilerinin yardmyla edindikleri yabanc pasaportlarla yurt dna kaan baz zengin Ermeniler, imdi de bazlarna verdikleri rvet karlnda tekrar geri dnp mallarn kurtarmaya alyordu. Verdikleri rvetler ise ok byk rakamlard. Bir ksm Osmanl Bankas araclyla sahiplerine ulatrlmt.

in iinde polis mdrlerinden, stanbul Valisine ve stiklal Mahkemesi yesi Kl Ali’ye kadar birok kiinin ad gemekteydi.

Ama daha da nemlisi 10 Ekim 1923’te Dahiliye Vekili (ileri Bakan) olan Ferid Bey’in ad da geiyordu.

Ve bu durum 14 Nisan 1924 tarihinde Zonguldak Milletvekili Halil Bey tarafndan bir nergeyle Meclis gndemine tanm ve hararetli tartmalar yaanmt.

Halil Bey verdii nergesinin gerekesini yapt konumada yle aklyordu.

“….te biz bu yolu takip ettik.

Hedefimiz Cumhuriyetin an ve erefini ve bnnefis (esas olarak) hkmetin menfaatini vikayeden (korumaktan) ibarettir.

Efendiler! Sakarya'nn amurlu sularna kararak umman ebediyete (sonsuz denizlere) aktlan kanlar niin aktlmt?

On binlerce kadnn dul ve bunlarn bir ka misli sa bitmedik yavrularn yetim kalmas ne iindi?

Azim bir ana, baba kitlesinin evlt hasretini dindirmek iin bir an evvel lm kucaklamak itiyakiyle (arzusuyla) ihtillar (titremeler) geirmesine sebep ne idi?

Aziz ve mbarek Trkiye'nin her an ve ereften daha mteali (biricik-ncelikli) olan an ve erefi iin deil midir?

Efendiler! Btn dnya bilmelidir ki, FAZLET ve CDDYET, EREF ve NAMUS, bu drt unsuru ulv (bu drt yce esas) Trkiye Cumhuriyetinin istinat ettii (dayand) esasatn (temellerin) ke balardr ve Trklerin vicdan mtereki (ortak vicdan), idareyi devlette (devlet idaresinde) bunlara istinat etmeyen (dayanmayan) baka hi bir esas tanmaz, bu noktai nazar (bu hususu) tespit ettikten sonra esasa geiyorum:

Efendiler! Resmen sabit olmutur ki, bu gn stanbul'da dumanl havalardan pek iyi istifade etmesini bilen kurtlardan mteekkil kumpanyalar vardr. Bu kumpanyalara bazen irili, bazen ufakl memurlar da iltihak etmilerdir. Meclisi linin (Yce Meclisin) tetkiki muhakemat (aratrma) heyetinde mevcut olan bir dosya bu hakikati btn sarahatiyle (aklyla) natktr (dilendirilmitir). stanbul'un Trkiye Byk Millet Meclisi Hkmetine intikal ettii sralarda faaliyeti habisesi (kt faaliyetleri ) pek hat bir ekle giren, Avrupa'ya adam karan, emvali metruke (terk edilmi mallar) ilerine burunlarn sokan bu kumpanyalar anlalyor ki, son zamanda madalyann ters taraf zerinden almay, yani dn kardklarn bugn memlekete sokmay, hatta rivayetlere gre Ankara'da ubeler tesis etmeyi menfaatlerine daha muvafk (uygun) grmlerdir.”

Halil Bey’in bu konumalarndan sonra Dahiliye Vekili ve baka milletvekilleri de sz alm ve tartmalar devam etmiti. Sonu olarak aratrma nergesi kabul edilmiti.

Sonrasnda ise iddialarda ad geen Kl Ali yannda Rize Milletvekili Rauf Bey’le birlikte leri gazetesini basm ve Celal Nuri’yi tabanca kabzasyla yaralamt.

Mizah gazetelerine de baya malzeme kmt.

Ama daha da nemlisi Dahiyle Vekili (ileri Bakan) 21 Mays 1924 tarihinde istifa etmek zorunda kalmt. Yerine de Recep Peker bakan olmutu.

Bu grmelerde Tunal Hilmi Bey’in u sz ise dikkate deerdir.

Hatrlatalm.

TUNALI HLM BEY (Zonguldak) — Siyasette

hatadan byk ey olamaz.

21852

YAZARIN NCEK YAZILARI