Foto Galeri
Site ��i Arama
�ok Okunanlar
Link Bankas�
Yorumlar
Piyasalar
DOLAR
5,6853
EURO
6,3777
IMKB
0.00
Hava Durumu
Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Adnan YILDIZ
Ordu Ermenileri ve Mardiros irinyan
24 Nisan 2014 Perembe 10:33

Szde Ermeni soykrm iddialarnn yldnm olan 24 Nisan gn ieride ve darda malum evreler yine hezeyanlarn sayklamaya devam edecekler.

Bylece bu corafyada tamamlayamadklar kresel tccarlar oligarisinin arzuladklar federatif yaplanmalarn tamamlanmasna gayret edeceklerdir.

stelik halklarn kardeliinden de bahsedecekler ama uzun yllar yana yana yaam halklar birbirine dman eden nedenin, Tanzimat sonrasnda bu topraklara ekilen liberal fesat tohumlarnn rn olduunu grmeyecekler/gstermeyeceklerdir.

Aksine kardee yaamay arzulayanlar deil onlar birbirine dman eden zemini hazrlayanlar hep kahraman hatta mazlum olarak ne karacaklardr.

Mesela Ordu Ermenileri deyince Mardiros irinyan’ ne karacaklardr. Ama lmezyan Artin Avakim’i hesaba katmayacaklardr. Nitekim son yllarda gerek ulusal basnda gerek Ermeni tezlerinin krklendii baz merkezlerde 1913-1914 yllarnda Ordu belediye bakanl da yapm olan irinyan, Ordu Ermenilerinin temsilcisi gibi sunulmaktadr.

Halbuki aslen Sivasl bir Eczac olan ve daha sonra Ordu’ya yerlemi olan irinyan, Ordu Ermenilerinin gznde de bir fesatdr.

22071Ordu Ermeni Cemaatinden lmezyan Artin Evakim tarafndan Zabtiye Nezaretine yazlan ve daha sonra Dahiliye Nezaretine de havale edilen 28 Mart 1899 tarihli bir dilekede bu durum aka grlmektedir.

lmezyan’n dilekesinin sadeletirilmi hali u ekildedir.

“Trabzon murahhasas (Ermeni cemaatinin temsilcisi) tayin edilen Sivasl Hasrof Efendi vilayetimize (Trabzon’a) tayin olduunda, Ordu kasabas murahhas vekili olan devletine sadk Papaz Abraham Efendi’yi azlederek (grevinden alarak) yerine bozgunculuk erbabndan ayn zamanda hemerisi de olan Doktor irinyan ailesine mensup Eczac Mardiros irinyan Efendi’yi tayin etmesinin nasl bir hain dnceye dayand ilk bakta bile anlalabilir. (yle ki) Bu hain, benim Girit Mslmanlarna geen yl Ordu Ermenilerinin yardm etmesini salamamdan dolay beni Kilise Cemiyetine, “bizi Trklere soyduruyor” diye gammazlam ve ayrca on yldr kaytl olduum kilise kaydmn nne casus kayd drmtr. Bu irinyan Mardiros Efendi, Ordu’muzda bir sene daha bu grevde kalacak olursa, devlet-i ebed-mddet-i Osmanlya kar bugne kadar zerre kadar ballktan geri durmayan Ordu Ermenilerinin fikirlerini de zehirleyecektir. Din adam sfatn tamayan aslen Sivasl olup Karahisar ve Hamidiye’den (Mesudiye) srlp geici olarak Ordu’muzda ikamet eden bu fesatnn Ordu Ermenilerinin temsilcisi grevinden alnmasn arz ederim.”[1]

imdi birileri lmezyan’n bu dilekesini kiisel hrslarndan dolay yazdn syleyebilir. Sadece bu belge olsa biz de temkinli yaklardk. Ama 6 Mart 1906 tarihli bir baka belgede ise irinyan’n fesatl ilerlettii grlmektedir.

Sz konusu belgeye gre de irinyan’n bir fesat komitesi tekil ettii, bu amalarla baz Ermenileri Amerika’ya gnderdii, Rusya ve dier lkelerden silah getirttii belirtilmektedir.[2]

Ancak hakknda bu kadar ikayet olan bir adama Askeri Mektepler Nezaretince 1907 ylnda hizmet madalyas istendii de grlmektedir. Bu durum aslnda artc deildir. nk bu dnemde Merutiyeti ilan etmek zere ttihatlarla Tanaklar kol kolaydlar. O yzden bu tip bir madalya talebinin Merutiyeti yaplanmalar tarafndan bir maskeleme arac olarak kullanlmaya allm olma ihtimali yksektir.

irinyan’n akbeti hakknda ise bilgiler net deildir. Bir rivayete gre tehcir esnasnda girdii atmada ldrlmtr. Ancak her ne olursa olsun bizler iin lmezyan Artin Avakimler, Levon Panos Dabayanlar, Artin Penikler halen ba tacdr. Grlecektir ki, btn fesatlara ramen bu topraklarda kardelik kazanacaktr. Tarihin tecrbesi byle diyor. Ayrca yrtlan Sevr bir daha yama tutmaz.

Ve Harut Usta (Artunyan) iyi ki varsn Ordu’da.

Belge:

Ordu Ermenilerinden lmez Artin Avakim’in Zabtiye Nezaretine yazd dilekenin gnmz harflerine evrilmi hali.

Zaptiye Nezret-i Cellesi Cnib-i lsi'ne

Ma‘rz- kerleridir ki

Trabzon murahhasas Sivasl Hasrof Efendi'nin vilyetimize ta‘yninde kasabamz murahhas vekli asdik-y devletden Papas Abraham Efendi'nin azliyle yerine Sivasl ve hemehrisi ve mefsedetle itihr eden Doktor irinyan familyasna mensup Eczac irinyan Mardiros Efendi’yi ta‘yn etmesi ne gibi bir fikr-i hineye mstenid olduu d bir nazar ile anlalaca bedhdir. Kilise Cem‘iyeti'ne a‘z olduum cihetle fikr-i mefsedetini meydana karamayacan anladndan geen sene Girid muhtcn-i slmiyesi'ne Ordu Ermeni Cem‘ati'nin de itirki cizleri sebebiyet verdiimden dolay bu hin, gammz bizi Trklere soydurmaktan hl kalmyor ve gerek millet defterinde on sene Kilise Cem‘iyeti'ne dhil olmaklm kaydm blsna casus dey erh verilmidir. Mmileyh irinyan Mardiros Efendi'nin ne gibi fikir ashbndan olduu u mu‘melesinden anlalyor. Ordu'muzda bir sene kadar daha murahhas vekletinde kalacak olur ise imdiye kadar devlet-i ebed-mddet-i Osmniye'ye zerre kadar sadkatten ger durmayan Ordu Ermenilerin fikirlerini tasmm  edecekdir. Sfat- rhniyeyi hiz olmayan an-asl Sivasl olup Karahisar ve Hamidiye'den srlp muvakkaten Ordu'muzda ikmet eden u fesd- merkmun murahhas vekletinden kaldrlmas hasbe's-sadaka arz eylerim. Ol bbda emr fermn hazret-i men leh'l-emrindir.

F 16 Mart sene 1315

Ordu Ermeni Cem‘ati'nden lmezyan Artin Evakim

Dipnot:

[1] BOA, DH.TMK.M, 68/57

[2] BOA, DH.MKT, 1055

YAZARIN NCEK YAZILARI